Lýsing

Fyrispurningar á tingi

Kristina spyr um politiskir flokkar og valevni skulu upplýsa fíggjarligan stuðul

, February 12, 2020

Kristina spyr um politiskir flokkar og valevni skulu upplýsa fíggjarligan stuðul

Munnligur fyrispurningur um at politiskir flokkar og valevni skulu upplýsa um fíggjarligan stuðul til løgmann Fer løgmaður at gera uppskot til lógarbroyting viðvíkjandi upplýsing um privatan stuðul til politiskar flokkar og valevni í Føroyum? Um ikki, hví? Heldur løgmaður ikki, at tað er ein trupulleiki, at politiskir flokkar og valevni í Føroyum kunnu móttaka óavmarkaðan fíggjarligan stuðul, uttan at krøv verða sett til, at upplýsast ing um, hvar stuðulin kemur frá? Heldur løgmaður, at tað kann hava ávirkan á ein politiskan flokk ella eitt valevni, um hesi móttaka stóran fíggjarligan stuðul? Um ikki, hví? Heldur løgmaður, at tað kann ávirka fólkaræðið jaliga, um gjøgnumskygni var, tá umræður um flokkar ella valevni fáa fíggjarligan stuðul? Um ikki, hví? Viðmerking Sjálvandi skal valda fult gjøgnumskygni, tá umræður tann fíggjarliga stuðul, ið politiskir flokkar, løgtingslimir og valevni fáa. Hetta er eisini galdandi í øllum teimum londum, sum vit vanliga samanbera okkum við. Hetta fyri at tryggja eitt so gott fólkaræði sum møguligt, og so stórt álit á politisku skipanina sum møguligt. Í Føroyum er støðan tann, at politiskir flokkar og valevni kunnu móttaka óavmarkaðan fíggjarligan stuðul uttan at upplýsast skal um hetta, og uttan at upplýsast skal um, hvør veitir stuðulin. Hetta er als ikki nøktandi. Tí er lógaruppskot lagt fram, ið hevur til endamáls at tryggja, at almenningurin altíð kann fáa fult innlit í, hvussu politiskir flokkar, løgtingslimir og valevni fíggja valstríð og virksemi teirra, herundir hvør privatur stuðul verður latin flokkum, løgtingslimum og valevnum.  Tað er sjálvandi ikki ein trupulleiki at stuðul verður veittur, men tá vit vita, at størri fíggjarligur stuðul kann fáa ávirkan á tann politikk, ið framdur verður, er  neyðugt, at veljarar vita, hvørt ein flokkur ella eitt valevni fáa størri fíggjarligan stuðul frá ávísari fyritøku, felagsskapi, persóni ella øðrum. Hetta er púra vanligt at upplýsa í øðrum londum, ið vit samanbera okkum við, og eiga vit at spyrja: ”Hví skal ikki upplýsast um fíggjarligan stuðul til politiskar flokkar og valevni í Føroyum?” Samgonguumboðini í Rættarnevndini hava í álitinum til løgtingsmál nr. 21/2019: Uppskot til løgtingslóg um upplýsing um privatan stuðul til politiskar flokkar, løgtingslimir og valevni – tíverri valt ikki at taka undir við málinum.  Samgonguumboðini í Rættarnevndini (Christian F. Andreasen, Erhard Joensen, Frimodt Rasmussen og Steffan Klein Poulsen) vísa á, at tey meta: ”At áleggja politiskum flokkum at almannakunngera nøvn á persónum og fyritøkum, sum møguliga veita stuðul, fer neyvan at hava stórvegis ávirkan.” Tað má vera tí, at tey ikki meta at stuðul verður veittur flokkum og valevnum. Men í sama áliti verður staðfest: ”Í ringasta føri kann hetta hava við sær, at eingin vil stuðla politiskum flokkum og valevnum.” Hetta bendir á, at mett verður at tað er privatur stuðul til flokkar og valevni í dag. Tá valstríð eru, eru nógvar gitingar og søgur um, hvør fær stuðul frá hvørjum. Hetta gagnar ikki okkara fólkaræði og skaðar álitið á politisku skipanina. Um tað hinvegin var gjøgnumskygni og upplýsingarskylda, so var hetta ongin trupulleiki. Í grannalondum okkara og aðra staðni er vanligt at politiskir flokkar og valevni fáa privatan stuðul, men hetta verður alment upplýst. Løgmaður hevur víst ávísan áhuga fyri, at tryggja, at vit í Føroyum fáa líknandi treytir sum í londum vit vanliga samanbera okkum við, tá umræður upplýsingarskyldu um fíggjarligan stuðul til politiskar flokkar og valevni. Tí verða hesir spurningar settir. Á...

Les meira

Sirið spyr um víðkan av barnapsykiatriska dagtilboðnum

,

Sirið spyr um víðkan av barnapsykiatriska dagtilboðnum

Munnligur fyrispurningur til landsstýrismannin í heilsumálum Kaj Leo Holm Johannesen um víðkan av barnapsykiatriska dagtilboðnum.   1 Hvørjar ætlanir eru at víðka um virksemið í barnapsykiatriini, so dagtilboðið verður eitt samdøgurstilboð ? 2 Hvussu er støðan við bíðilistum í barnapsykiatriini ?   Viðmerkingar; Í fjør fingu vit loksins eina barnapsykiatriska deild. Í fyrsta umfari eitt dagtilboð. Lagt er upp til, at dagtilboðið við tíðini skal víðkast til eisini at vera tøkt vikuskifti og kvøld, og tá ið tað er neyðugt og ber til eisini eitt døgntilboð. Barnapsykiatriin er ment sera nógv seinastu árini, og starvsfólkaorkan og virksemið er økt nógv. Hetta hevur eisini verið bæði tiltrongt og neyðugt. Vit hava nú uppbygt eitt væl skikkað starvsfólkatoymi, sum ikki bert ger útgreiningar av børnum, men eisini kann hjálpa við viðgerð. Góðir førleikar eru bygdir upp, so virksemið allatíðina kann víðkast og mennast. Og fysisku karmarnar eru bøttir munandi. Tí er spurningurin, hvørjar ætlanir eru at víðka um virksemið á hesum týdningarmikla øki, so børn og ung kunnu fáa enn betri hjálp og viðgerð so tíðliga í lívinum sum tilber.   Sirið Stenberg, Tjóðveldi Myndirnar eru frá móttøkuni i barnapsykiatrisku dagdeildini...

Les meira

Sirið spyr um støðuna á Barnaheiminum

, February 11, 2020

Sirið spyr um støðuna á Barnaheiminum

Munnligur fyrispurningur til landsstýriskvinnuna í almannamálum Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttir um støðuna á Barnaheiminum   1 Hvat verður gjørt fyri at bøta um støðuna á Barnaheiminum, so trivnaðurin hjá starvsfólkunum verður betri ? 2 Hvørjar avleiðingar kann støðan við skiftandi starvsfólkum og vánaligum trivnaði hava á børnini, sum eru á Baraheiminum ? 3 Hvussu nógv starvsfólk hava sagt seg úr starvi seinasta árið ? 4 Metir landsstýriskvinnan, at støðan á Barnaheiminum er nøktandi fyri starvsfólkini og børnini ?     Viðmerkingar; Vit hava frætt í miðlunum, at trivnaðurin hjá starvsfólkunum á Barnaheiminum er vánaligur, og at stórt skifti er í starvsfólkahópinum. Ónøktandi starvsfólkaviðurskifti kunnu uttan iva hava negativa ávirkan á børnini, sum eru á Barnaheiminum. Somuleiðis er tað ótrygt fyri børnini við nógvum skiftandi starvsfólkum. Børnini, sum eru á Barnaheiminum, eru í serliga viðbreknari støðu. Tey eru har av ymiskum orsøkum. Tað ikki at búgva heima er ein avbjóðing í sjálvum sær. Og um umstøðurnar ikki eru tryggar, støðugar og umsorganarliga nøktandi, so er trupult at bjóða børnunum tað, teimum tørva. Serliga er tørvur á góðum fakligum førleikum og støðugum umsorganarpersónum, sum barnið kann hava álit á. Soleiðis sum støðan er lýst alment, eru børnini ótrygg. Umframt at man fær fatan av, at Barnaheimið sum stovnur tykist vera í kreppustøðu. Barnaumboðsmaðurin er sum skilst í málinum.   Sirið Stenberg,...

Les meira

Bjørt spyr um Barnsburðartrygging fyri sjálvstøðugt vinnurekandi

,

Bjørt spyr um Barnsburðartrygging fyri sjálvstøðugt vinnurekandi

Barnsburðartrygging fyri sjálvstøðugt vinnurekandi Fyrispurningur settur Helga Abrahamsen, landsstýrismanni í vinnumálum   – Metir landsstýrismaðurin, at fólk, sum seta egna fyritøku á stovn, í nóg stóran mun kenna møguleikan at tekna trygging fyri at fáa rætt til barsilspening? – Veit landsstýrismaðurin, hvussu ofta tað er, at sjálvsstøðugt vinnurekandi detta niðurímillum, tí tey ikki hava teknað hesa trygging? – Metir landsstýrismaðurin, at neyðugt er við gjøllari kunning og ábøtur á skipanina fyri sjálvstøðugt vinnurekandi? – Hvussu stórur partur av teimum, sum fáa gjald úr barsilsskipanini eru sjálvstøðugt vinnurekandi?   Viðmerkingar Barsillskipanin er ein tryggingarskipan, sum skal veita foreldrum endurgjald fyri mista lønarinntøku, tá tey eru í barnsburðarfarloyvi. Ein nútímans góð barsilsskipan er tí ein týðandi táttur at tryggja grundarlagið undir familjunum, tá børn koma í heimin. Ikki minst hjá sjálvstøðugt vinnurekandi. Tað er umráðandi at sjálvstøðugt vinnurekandi kenna møguleikar og rættindi í mun til barsilsskipanina. Øll alment sett gjalda ávíst mánaðargjald av føstu lønini í barsilsgrunnin. Hetta er lógarfest krav. Fyri sjálvstøðugt vinnurekandi hinvegin, er møguligt at velja at tekna eina trygging, fyri at fáa rætt til barsilspening. Tryggingin kostar 500 kr. um árið og skal hava verið í gildi samanhangandi í minst eitt ár, áðrenn barsilsfarloyvið við løn kann byrja. Hevur tann sjálvstøðugt vinnurekandi havt A-inntøku í útrokningartíðarskeiðnum, telur hetta við í útrokningargrundarlagnum fyri útgjaldi. Sjálvstøðugt vinnurekandi, sum hava fólk í starvi, gjalda til barsilsskipanina fyri starvsfólk síni, tí hesi hava A-inntøku. Fyri sjálv/ur at fáa útgjald, má tann sjálvstøðugt vinnurekandi tó tekna trygging, tí viðkomandi hevur B-inntøku. Ikki øll sjálvstøðugt vinnurekandi tykjast kenna nóg væl til rættindir og skyldur í sambandi við barsilsskipanina, hóast kunning verður givið um møguleikan, tá fyritøkan verður skrásett í Vinnuskránni. Sum skilst kemur tað javnan fyri, at vinnurekandi gloyma at tekna tryggingina, kanska serliga vinnurekandi, sum longu gjalda í skipanina fyri starvsfólk síni.   Á Løgtingi 10. februar 2020 Bjørt Samuelsen...

Les meira

Hervør spyr um útbyggingina á Kambsdali

,

Hervør spyr um útbyggingina á Kambsdali

Til landsstýrismannin í útbúgvingarmálum, Jenis av Rana Munnligur fyrispurningur um útbygging av miðnámi á Kambsdali Hvussu langt er komið við verkætlanini um at byggja út á Miðnámi á Kambsdali? Ætlar samgongan at byggja víðari upp á arbeiðið, ið undanfarna samgonga setti gongd á? Viðmerkingar: Miðnám á Kambsdali er ein dýrabarur vitanardepil fyri borgararnar í norðurpartinum av Føroyum. Tað liggur eitt stórt virði í at kunna bjóða  borgarum miðnámsútbúgvingar um alt landið. Men miðnámsskúlanæmingar í øllum Føroyum mugu hava javnbjóðis kor og eitt útbúgvingarumhvørvi, ið er gott, og mennir læringina.  Triðja byggistig er seinasti partur av fullføringini av útbyggingini í samband við samanleggingina av miðnámsskúlunum á Kambsdali. Undanfarna samgonga setti 30 mió. kr av til hesa verkætlanina yvir 4 ár. Tá ið samgongan samtykti fíggjarlógina fyri nýggjár, varð útbyggingin útsett. Serliga var tað náttúruvísindaøkið, ið hesaferð skuldi verða raðfest og útbygt. Náttúrubreytin bjóðar tær lærugreinar, ið skulu til fyri at kunna søkja inn á útbúgvingar, so sum til lækna, verkfrøðing, alisfrøðing, evnafrøðing og lívfrøðing. Allar útbúgvingar, ið vit hava stóran tørv á í mun til at styrkja heilsuverkið og at skapa loysnir til at loysa veðurlagskreppuna. Tað hevur sjálvsagt stóran týdning, at hendan útbyggingin heldur á og verður liðug skjótast gjørligt, so at næmingar úr norðurøkinum fáa nútíðarhóskandi undirvísingarumstøður. Við hesum síðsta byggistignum fær Miðnám á Kambsdali javnbjóðis umstøður at bjóða sínum næmingum, sum aðrir miðnámsskúlar í landinum hava. Hetta síðsta byggistigið betrar umstøðurnar hjá næmingum og lærarum, so tey hava eitt tíðarhóskandi og gott umhvørvi í gerandisdegnum á miðnámsskúlanum. Góð kor og góðar umstøður skapa trivna og betri møguleikar fyri læring. Sjálvandi skulu næmingar á Kambsdali hava somu góðu kor, sum eitt nú næmingar á Glasi.  Tí spyrji eg landsstýrismannin í útbúgvingarmálum, hvussu langt er komið við verkætlanini, og um landsstýrið ætlar at halda fram við tí abeiði, ið undanfarna samgonga fór undir? Hervør Pálsdóttir, tingkvinna fyri...

Les meira

Høgni spyr um herskyldu og hernaðarmál í Føroyum

,

Høgni spyr um herskyldu og hernaðarmál í Føroyum

Munnligur fyrispurningur til løgmann um at boða frá, at føroyingar hava onki við danska herskyldu og danska herin at gera Nú uppskot er í danska tinginum um, at føroyingar skulu gera herskyldu í danska herinum, hevur løgmaður mótmælt og boðað donsku stjórnini og umheiminum frá, at føroyingar eru ein egin tjóð, sum onki hevur við danska herskyldu og danska herin at gera? Hevur landsstýrið beinanvegin boðað donksu stjórnini og umheiminum frá, at tað bert er føroyska tjóðin og føroyskir fólkavaldir myndugleikar, ið skulu taka avgerðir um hernaðarmál í okkara egna landi?  Hvat ger landsstýrið fyri at steðga tí áhaldandi og vaksandi áganginum at fremja danska nasjonalismu í Føroyum, har søgufalsanin um ein sonevndan “ríkisfelagsskap” støðugt verða trúttað niður í føroyingar, og sum tekur frá okkum tjóðarrættindini at ráða í egnum landi? Viðmerkingar: Nú er uppskot í danska tinginum um at føroyingar skulu gera herskyldu í danska herinum.  Danski Fólkaflokkurin við síni ógvusligu dagsskrá um danska nasjonalismu og danskt hjálandaveldi í Føroyum og Grønlandi, krevur, at føroyskir menn skulu gera herskyldu í danska herinum. Hetta fyri at taka lut í at “verja” tann sonevnda “ríkisfelagsskapin” – eitt hugtak, ið als ikki finst í altjóða lóg ella rætti, men sum verður brúkt sum politisk propaganda til at verja danska ríkið og tess áhugamál.  Danska tingið hevur fleiri ferðir seinnu árini tikið avgerð um at fara í kríggj úti í heimi – í Irak og í Afghanistan – uttan at spyrja føroyingar eftir. Nú er so uppskot um, at føroyskir unglingar skulu sendast í kríggj fyri donsk áhugamál. Herfyri boðaði danski verjumálaráðharrin somuleiðis frá, at Danmark vildi hava hernaðarútbyggingar í Føroyum. Talan er um ein markleysan frekleika mótvegis føroyska fólkinum og føroyskum fólkavaldum myndugleikum. Atvoldin til hesa framferð er sjálvsagt, at Danmark óttast at missa sítt vald í Norðuratlantshavi og í Arktis, nú heimsins stórveldi stríðast um vald og ávirkan í okkara londum og okkara sjógvi.    Føroyingar hava onki við danska herin at gera. Føroya Løgting hevur ferð eftir ferð mótmælt hernaðarútbyggingum í Føroyum, men Danmark hevur kortini tikið avgerðir um okkara land og um hernaðarmál í Føroyum yvir høvdið á føroyska fólkinum.  Danmark hevur brúkt Føroyar (og Grønland) sum ein finnu í einum hernaðarpolitiskum talvi millum stórveldini til egnan fyrimuns.  Sambært frágreiðing frá Føroya landsstýri í ár 2000, hevur Danmark bert frá 1962 til 1989 spart meira enn 50 milliardir krónur í hernaðarútreiðslum við at brúka Føroyar og Grønland sum hernaðarstøðir, hóast mótmæli frá Føroya Løgtingi. Hartil hevur Føroya landsstýri staðfest, at tað er ikki Danmark, sum hevur nakra “verju” í Føroyum. Føroyar liggja innanfyri tað bretska hernaðarliga trygdarøkið, og skuldi nakað hent hernaðarliga í Føroyum, fer Bretland at fremja atgerðir – eins og vit sóu undir øðrum veraldarbardaga. Kortini royna danskir politikarar aftur at seta dagsskránna og at taka avgerðir yvir høvdið á føroyingum.  Tí verður spurt, hvussu landsstýrið hevur gjørt støðu Føroya greiða, soleiðis at bert føroyingar og føroyskir myndugleikar taka avgerðir um okkara støðu í hernaðarmálum.    Høgni Hoydal...

Les meira

Kristina spyr um hagtølini fyri tey 17 heimsmálini

,

Kristina spyr um hagtølini fyri tey 17 heimsmálini

Munnligur fyrispurningur um, hvussu tað gongur við at gera nýggju hagtølini fyri tey 17 heimsmálini fyri burðardygd og lønarhagtøl til Jørgen Niclasen Hvør er støðan viðvíkjandi nýggju hagtølunum fyri tey 17 heimsmálini um burðardygd? Hevur Hagstova Føroya fingið nøktandi játtan í 2020 til at fremja hagtølini sum æltað? Um ikki, hvussu nógv væntar í? Hvør er støðan viðvíkjandi nýggju lønarhagtølunum, ið sett varð í gongd í samstarvi millum landsstýrið, arbeiðsgevarar og fakfeløg? Nær væntast hagtølini fyri tey 17 heimsmálini fyri burðardygd og fyri løn at verða klár at taka í nýtslu? Viðmerking Hagtøl hava stóran týdning fyri okkara samfelag, tí vit mugu kenna okkara fortíð og nútíð fyri at seta kós fyri okkara framtíð. Í undanfarna valskeiði er játtan sett av til, at fara undir nýggj hagtøl. Millum hesi eru nýggj lønarhagtøl. Arbeitt hevur verið við hesum í eina tíð, og er talan um eitt samstarv millum landsstýrið, arbeiðsgevarar og fakfeløg. Eisini varð játtan sett av til, at Føroyar fáa egin hagtøl fyri, hvussu vit liva upp til tey 17 heimsmálini fyri burðardygd, ið øll tey lond, ið vit vanliga samanbera okkum við, eisini hava sett sær.  Til tess at fáa upplýst fyri Løgtinginum og almenninginum, hvussu tað gongur við, at fremja hesar ætlanir og hesi nýggju hagtølini, verða hesir spurningar settir. Á Løgtingi, 10. februar 2020 Kristina Háfoss Løgtingskvinna fyri...

Les meira

Sirið spyr um fjarskiftistrupulleikar í Suðuroynni og Sandoynni

,

Sirið spyr um fjarskiftistrupulleikar í Suðuroynni og Sandoynni

Munnligur fyrispurningur til landsstýrismannin í vinnumálum Helga Abrahamsen um fjarskiftistrupulleikar í Suðuroynni og Sandoynni 1 Nær eru trupulleikarnar við fjarskiftissambandinum til Suðuroynna og Sandoynna íkomnir ? 2 Nær kunnu fólk í Suðuroynni og Sandoynni rokna við at trupulleikarnar eru fingnir í rættlag ? Viðmerkingar; Tað hevur verið alment frammi, at íkomnu trupulleikarnar eru fleiri mánar gamlir, og at man hevur valt ikki at umvæla skaðan til Suðuroynna. Hetta verður sagt at vera høvuðsorsøk til aktuellu trupulleikarnar, nú annar skaði er uppstaðin.  Tað hevur alstóran týdning í nútíðar samfelagnum at fjarskiftistænasturnar eru tryggar og støðugar. So at siga alt er umvegis net/telefon, og tí er vánaligt fjalskifti ein stórur bági fyri fólk og vinnulív. Internet samband er í dag at rokna sum ein grundleggjandi tænasta, sum má virka skal samfelagið koyra nøktandi.  Tí kann tað heldur ikki góðtakast, at partar av landinum skulu vera skerdir í longri tíðarskeið. Hetta hevur stóra og negativa ávirkan á gerandisdagin hjá fólki.  Tí hesir spurningar til landsstýrismannin so greiða fæst á málinum. Og fyri at fáa upplýst nær vit aftur fáa støðugt fjarskifti. Sirið Stenberg...

Les meira

Bjørt spyr um javnseting av pápum og mammum í sambandi við føðing

, February 10, 2020

Bjørt spyr um javnseting av pápum og mammum í sambandi við føðing

Fyrispurningur um javnseting av pápum og mammum í sambandi við føðing settur Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismanni í heilsumálum   Metir landsstýrismaðurin, at pápar og mammur skulu javnsetast í mun til føðing uttan gjald á sjúkrahúsi í Føroyum? Ætlaða broytingin í kunngerð um gjald fyri sjúkrahúsviðgerð javnsetur rættindini hjá lesandi pápum og mammum í mun til føðing á sjúkrahúsi. Hevur landsstýrismaðurin umhugsað at víðka kunngerðina soleiðis, at børn hjá pápum, sum hava rættindini sum føroyskir borgararar, kunnu verða fødd á sjúkrahúsi uttan gjald, eisini hóast mamman ikki formiliga er búsitandi í Føroyum? Hevur landsstýrismaðurin umhugsað at áseta afturvirkandi gildi í kunngerðini, so tey fáu pør, sum eru dottin niðurímillum, sleppa undan at gjalda?   Viðmerkingar Tað er ein gáva, at nógv børn verða fødd í Føroyum. Nøkur fá pør detta tó niðurímillum, tá barn teirra verður føtt í Føroyum, og noyðast at gjalda fyri føðingina, og kann hetta hava álvarsamar fíggjarligar avleiðingar fyri familjuna. Reglurnar um gjald fyri sjúkrahúsviðgerð geva persónum, sum í útbúgvingarørindum ella í sambandi við almannagagnligt arbeiði eru búsitandi uttanfyri Føroyar, rætt til ókeypis viðgerð í sjúkrahúsverkinum. Lesandi, sum búgva uttanlands, kunnu sostatt koma til Føroyar at eiga. Reglurnar eru tó bert galdandi fyri kvinnur, ikki fyri lesandi pápar. Hetta hevur ført við sær, at eini føroysk hjún, búgvandi í Danmark, sum av heilt serstøkum orsøkum valdu, at barnið skuldi berast í heim í Føroyum, hava fingið ógvusliga rokning. Landsstýrismaðurin hevur víst á, at hetta ikki er rímiligt, og hevur sent eina kunngerð til hoyringar, har endamálið er “at javnstilla menn og kvinnur, ið skulu gerast foreldur og ynskja at barnið verður føtt í Føroyum”. Kunngerðin ásetir at: Í § 6 verður sum stk. 2 sett: “Stk. 2. Er annað av foreldrunum lesandi og har umframt lýkur treytirnar í stk. 1, verður onki gjald tikið fyri, at barnið verður føtt í Føroyum.” Ætlaða kunngerðin fevnir um lesandi – bæði foreldur. Men fevnir ikki um pør, har til dømis pápin býr í Føroyum, ímeðan mamman er skrásett at búgva uttanlands. Her kann til dømis vera talan um par, har foreldrini hava bústað í hvør sínum landi. Ella um at unnustan/konan enn ikki hevur fingið pappírini í ordan í mun til flyting til og/ella uppihaldsloyvi í Føroyum. Um saklig grundgeving er fyri tí, og tað er til fyrimuns fyri borgaran, er møguligt at lóggeva við afturvirkandi gildi. Uppskotið til nýggja kunngerð nevnir ikki afturvirkandi gildi. Pápar eiga eins nógv í barninum, og tí er umráðandi at lóggávan tryggjar báðum foreldrunum javnrættindini í mun til føðing av barni teirra. Á Løgtingi 10. februar 2020 Bjørt Samuelsen...

Les meira

Kristina spyr um ætlanir við Bústøðum og loysnir á bústaðartrotinum

,

Kristina spyr um ætlanir við Bústøðum og loysnir á bústaðartrotinum

Munnligur fyrispurningur um ætlanir við Bústøðum og loysnir á bústaðartrotinum til Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttir, landsstýriskvinnu í bústaðarmálum   Hvør er arbeiðssetningurin, ið landsstýriskvinnan hevur givið arbeiðsbólkinum, ið hevur arbeitt við bústaðarpolitikki landsstýrisins, og nær væntast arbeiðið at vera liðugt?   Er eitt av uppskotunum, ið landsstýrið arbeiðir við, at Bústaðir skal rinda vinningsbýti til landskassan, og at leigukostnaðurin hjá fólki, ið leiga frá Bústøðum, skal hækka?   Æltar landsstýrið at Bústaðir skal fáa heimild og møguleika at byggja fleiri leigu- og lutabústaðir?   Er partur av bústaðarætlanum landsstýrisins, at gera tað møguligt hjá fólki, at fáa fígging til bygging av bústøðum kring alt landið og eisini uttanfyri størru býirnar?   Er landsstýriskvinnan áhugað í, at koma á fund við Tjóðveldi og andstøðuflokkarnar um uppskot til loysnir á bústaðartrotinum og loysnir, so byggjast kann kring alt landið?   Viðmerking Søguliga stórur fólkavøkstur hevur verið seinastu árini. Men henda sólskinssøga hevur eisini avbjóðingar við sær. Tí bústaðartrot er vorið ein av størstu avbjóðingunum vit hava í dag. Orsøkin er, at tørvurin á bústøðum er vaksin munandi skjótari enn útboðið av bústøðum. Samstundis hevur útleigan til ferðafólk eisini tikið dik á seg, samsvarandi vaksandi ferðavinnuni. Fólkasamansetingin er hartil broytt, og eru vit í dag lutfalsliga fleiri eldri, eins og nógv fleiri lesandi og nógvar nýggjar barnafamiljur eisini eru. Hetta setir krøv til ein størri og meira fjøltáttaðan bústaðarmarknað. Undanfarna landsstýrið og samgonga settu fleiri tiltøk í verk, fyri at loysa bústaðartrotið. Men meira skal gerast nú og frameftir. Millum átøkini, ið framd vórðu seinastu 4 árini eru: – Bústaðir heilmild og fígging til at byggja 200 leigubústaðir afturat fyri 250 mió. – Fólk 100.000 skattafrítt í leiguinntøku, um útleigað verður til langtíðarleigu (fyri at gagnnýta verandi fermetrar og økja útboðið sum skjótast – og fyri at fáa fólk at velja langtíðarútleigu heldur enn AirBNB) – Leigunevndin størri heimildir at forða fyri órímiligari hækking av leigukostnaði – Kommunur heimild at byggja eldrabústaðir til fólk, ið eru 60 ár og eldri – Bráðtørvlisti settur á stovn – 200 mió. kr. settar av til nýggjar bústovnar og vardar bústaðir – Gongd sett á býlisskrá og annað. Landsstýrið hevði hartil lagt lógaruppskot fram á Løgtingi um, at heimila Bústøðum at útskriva lánsbrøv fyri upp til 250 mió. kr. afturat teimum 250 mió. kr. frá 2016, men Løgtingið valdi ikki at samtykkja hetta áðrenn valið. Lógaruppskotið varð lagt framaftur nú eftir valið, men samgongan feldið hetta uppskotið. Eisini hevur Tjóðveldi lagt uppskot fyri Løgtingið at heimila Bústøðum at veita 2. veðrættarlán til bygging av bústøðum uttanfyri størru býirnar. Tó bert fyri tann partin av láninum, ið peningastovnarnir ikki lána til, og í mesta lagi upp til 100% av metingarvirðinum av ognini. Samgongan feldið eisini hetta uppskotið. Samstundis frættist nú í miðlunum, at arbeitt verður við uppskotum í landsstýrinum, ið fara at krevja, at Bústaðir geva avkast og rinda vinningsbýti til landskassan. Hetta vil avmarka møguleikarnar hjá Bústøðum og gera tað dýrari hjá fólki at leiga frá Bústøðum frameftir. Hetta loysir onki bústaðartrot. Eitt stórt greiningararbeiði viðvíkjandi bústaðarmarknaðinum lá annars klárt í landsstýrinum, tá núverandi samgonga tók við landsins leiðslu. Eisini vórðu fleiri lógaruppskot framd, og onnur lógaruppskot vóru klár at seta í verk. Hóast hetta, so er enn onki hent, og hevur heldur ongin fundur verið millum andstøðu og samgongu um málið. Vit vilja tí bjóða samgonguni...

Les meira