Lýsing

Fyrispurningar á tingi

Fyrireikingarskeið og ráðgeving fyri ættleiðingarforeldur

, March 27, 2015

Fyrireikingarskeið og ráðgeving fyri ættleiðingarforeldur

Sirið Stenberg hevur í dag fingið svar frá Karsten Hansen uppá fyrispurning um fyrireikingarskeið og ráðgeving fyri ættleiðingarforeldur Spurningur: Á tingfundi 18. februar 2015 boðaði formaðurin frá omanfyrinevnda fyrispurningi, sum er soljóðandi: Hvørjar grundgevingar eru fyri, at ættleiðingarforeldrum ikki stendur í boði at fáa fyrireikingarskeið áðrenn ættleiðing og ráðgeving aftaná, at barnið er komið? Hvat skal til fyri at fáa sett fyrireikingarskeiðini og PAS-ráðgevingina á stovn í Føroyum? Er nøkur umbøn send frá føroysku myndugleikunum um at fáa sett á stovn hesar tænastur? Um so er, at fyrireikingarskeiðini og PAS-ráðgevingin verða sett á stovn, nær verður tað so? Viðmerkingar: Í fleiri førum hevur verið viðgjørt á Løgtingi stóri tørvurin á at styrkja um ráðgeving til ættleiðingarforeldur. Víst hevur verið á, at fyrireikingarskeið eru í øðrum londum og eru partur av góðkenningartilgongdini til ættleiðingarforeldur. Somuleiðis hevur verið víst á, at neyðugt er við uppfylging, PAS-ráðgeving aftaná, at barnið er komið til ættleiðingarforeldrini. Ættleiðingarforeldur hava eisini í almennu miðlunum víst á henda tørv, sum kundi verið familjunum ein góð hjálp til at handfara nýggju lívsumstøðurnar sum ættleið­ingarfamilja. Tað er ein heilt serlig støða at ættleiða børn, og tíbetur hava vit góðar familjur, sum ynskja at ættleiða. Í mun til fólkatalið koma nógv ættleidd børn til Føroyar. Familjan, sum ynskir at ættleiða, hevur frammanundan ofta verið ígjøgnum eina avbjóðandi tíð, tá barnloysi fyri mong pør er ein stór sorg. Eisini um foreldrini frammanundan eiga biologisk børn. Tí er sjálvt tann tilgongdin, foreldrini fara ígjøgnum, tá ið avgerð um ættleiðing verður tikin, ikki nøkur løtt tíð fyri mong. Ættleiðingarforeldur skulu sostatt bæði fyrihalda seg til sína egnu støðu og til nýggju støðuna sum foreldur at einum barni, sum krevur nakað heilt serligt, grundað á lívssøgu sína. Barnið, sum verður ættleitt, hevur heilt serligar lívsumstøður. Møguliga er tað longu frá føðing skilt frá foreldrunum og latið til onnur at taka sær av. Hetta kann vera barna­heim ella fosturfamilja. Eisini kunnu tað hava verið skiftandi familjur. Viðvíkjandi størri børnum kunnu tey hava verið útsett fyri mongum viðurskiftum í lívinum, sum kunnu hava stóra ávirkan á menningina. Felags fyri flest øll er, at tey onkursvegna eru umsorganarsvikin og skulu til at byggja eitt mennandi tilknýti til ættleiðingarforeldrini upp. Harumframt hevur eitt ávíst tal av børnunum serligan tørv. Tískil er tørvur á at fyrireika ættleiðingarforeldrini best møguligt til at møta tørvinum hjá barninum bæði í mun til tryggleika, umsorgan og vanligar foreldra­­uppgávur. Neyðugt er eisini at fyrireika og kunna um serliga tørvin, tí at barnið frammanundan er svikið og skal til at byggja álit á vaksin upp. Hetta er eingin løtt uppgáva og krevur skikkaða ráðgeving og fyrireiking. Løgtingsins ábyrgd og uppgáva er at trygja ættleiðingarbørnum bestu forteytir fyri einum mennandi lívi í nýggja landinum. Somuleiðis er uppgávan at gera alt, sum tilber, fyri at styrkja foreldraførleikan til nýggja foreldraleiklutin, so nýggja familjan kann mennast og trívast. Her eru fyrireikingarskeiðini og PAS-ráðgevingin hent og neyðug amboð. Samstundis hava Føroyar bundið seg til at seta á stovn fyrireikingarskeið og PAS-ráðgeving, tá ið vit bundu okkum til Haag-konventiónina um ættleiðing, sum er galdandi í Føroyum. Sostatt liggur ein skylda á føroyska samfelagnum at fáa hesi viðurskifti í rættlag. Á tingfundi 25. februar 2015 varð uttan atkvøðugreiðslu samtykt, at fyrispurningurin skal svarast. Svar: Á tingfundi 26. mars 2015 svaraði Karsten Hansen, landsstýrismaður, fyrispurninginum soleiðis: Svar: 1.       Hvørjar...

Les meira

Páll spyr um vikuskiftisferðaætlanina hjá Teistanum

, March 26, 2015

Páll spyr um vikuskiftisferðaætlanina hjá Teistanum

Páll á Reynatúgvu hevur sett ein Grein 52a fyrispurning til Landsstýrismannin í samferðslumálum viðvíkjandi vikuskiftisferðaætlanini hjá Teistanum, nú summarið stundar til Grein 52a fyrispurningur til Landsstýrismanni í samferðslumálum viðvíkjandi vikuskiftisferðaætlanini hjá Teistanum, nú summarið stundar til. Samgongan gjørdi fyri nøkrum mánaðum síðani av, at broyta ferðaætlanina hjá Teistanum. Úrslitið gjørdist ein bati fyri tey ferðandi í Sandoynni (og Hestoy) mitt í viku, samstundis sum ferðaætlanin versnaði munandi leygardag og sunnudag. Serliga er tað tað nógva frítíðarvirksemið, ítróttar og mentunarlívið, sum hevur fingið stóra ampan av broytingunum í ferðaætlanini. Ongan túr at sigla suðurgangandi millum klokkan 11.15 og klokkan 15.45, og norðurgangandi millum 9.30 og 14.15 er ógvuliga darvandi, tí vikuskiftini, serliga summarhálvárið, eru háárstíð fyri ítrótt og ferðavinnuvirksemi. M.a. eru nógvir húsvagnar við Teistanum hesar dagar, og nøgdin av møguligum ferðafólki avmarkast nógv, av tí at túratalið er so lítið. Eisini gerst bíðitíðin í Skopun og á Gomlu Rætt ótolandi í mun til dagsins tørv. Nøgdsemi hjá okkara ferðandi verður hareftir, havandi í huga hvussu leikandi lætt tað er at flyta seg millum búsetingar í meginøkinum. Undirritaði ávarar ímóti at seta setanarviðurskiftini hjá manningini á Teistanum, upp ímóti greiða ynskinum hjá Sandoyingum (og Hestfólki) at fáa eina rímiliga og vælvirkandi farleið um Skopunarfjørð. Tað er somuleiðis týdningarmikið at atlitini til eina nøktandi, og møguliga nýhugsaða Hestleið, verða tikin við í metingina. Nú ferðaætlanin hevur staðið sína roynd eina tíð, er rætt at eftirmeta støðuna. 1. Ætlar landsstýrismaðurin at betra um vikuskiftisferðaætlanina hjá Teistanum aftur, og nær? 2. Er tað rímiligt at Teistin leggur stilt, stóran part av miðjum degi, leygardag og sunnudag? 3. Ber tað til at loysa spurningin um hvílitíð á annan hátt, enn at leggja Teistan mitt á degi, og hvussu? 4. Hevur landsstýrismaðurin umhugsa at loysa (megin) siglingina út í Hest á annan hátt, og hvørjir møguleikar eru til tess? Virðingamest Páll á Reynatúgvu,...

Les meira

Landsstýrismaðurin ger einki fyri at steðga peningastovnunum

, March 19, 2015

Landsstýrismaðurin ger einki fyri at steðga peningastovnunum

Í svarið uppá fyrispurning um NemID, p-tal og føroyskar KT-loysnir kemur fram, at eingin greining er gjørd fyri at kanna avleiðingar fyri føroyska búskapin og føroyska KT- vinnu. landsstýrismaðurin hevði ynskt, at peningastovnarnir høvdu víst størri samfelagssinni og valt føroyskar loysnir, men ger kortini einki við málið Svar upp á fyrispurning eftir § 52a í tingskipanini nr. 58/2014 frá Høgna Hoydal, løgtingsmanni, viðvíkjandi NemID, peningastovnarnar, p-tal og føroyskar KT-loysnir Spurningur 1 Hvørjar verða avleiðingarnar fyri føroyska borgaran av, at peningastovnarnir krevja, at øll í Føroyum skulu knýtast í ta donsku NemID-skipanina, til tess at fáa atgongd til egna peningakontu og til netbanka? Svar: Beinleiðis avleiðingin fyri føroyska brúkaran verður, at hann, tá ið hann skal inn í sín netbanka, frameftir umframt brúkaranavn og loyniorð eisini skal tøppa inn eitt tal, ið stendur á einum persónligum korti, hann fær sendandi frá sínum peningastovni. Peningastovnarnir meta, at hetta skal til, fyri at borgararnir skulu hava eitt trykt logg-in. Loysnin merkir eitt sindur meira av ómaki hjá borgarunum, tá ið teir skulu hava samband við sín netbanka. Spurningur 2 Hvørjar avleiðingar fær hendan ætlanin fyri føroyska búskapin, føroyska KT-vinnu og møguleikarnar at menna føroyskar loysnir og føroyskar førleikar (T.e. hvat kostar hetta í útreiðslum og mistum inntøkum, ið fara av landinum, og hvat kostar hetta í mistum arbeiðsplássum og vinnumøguleikum)? Svar: Tað er ikki gjørd nøkur greining, sum í krónum vísir avleiðingar fyri føroyska búskapin og føroyska KT- vinnu, men yvirskipað kann sigast, at ynskiligt hevði verið, um peningastovnarnir høvdu víst størri samfelagssinni  og valt føroyskar loysnir. Spurningur 3 Hvussu stóran part av yvirskoti bankanna, sum føroyskir brúkarar gjalda, fara av landinum til at menna elektroniskar skipanir uttanlands. Svar: Hetta eru ikki upplýsingar, ið fíggjarmálaráðharrin hevur atgongd til. Upp á fyrispurning svarar Felagið peningastovnar soleiðis: “Peningastovnarnir kunnu ikki at svara hesum spurningi, tí talan deils er um upplýsingar fevndar av tagnarskyldu mótvegis KT-veitaranum og deils um innanhýsis trúnaðarupplýsingar” Spurningur 4 Skulu føroyingar eftir ætlanini hjá peningastovnunum lata sítt p-tal til NemID og/ella skulu føroyingar hava eitt danskt cpr-nummar til tess at fáa atgongd til egna peningakontu og netbanka Svar: Upp á fyrispurning okkara til  Felagið Peningastovnar svarar felagið soleiðis: “ Við íverksetan av nýggju trygdarskipanini verða persónsupplýsingar kundans, p-tal, navn og bústaður, nýttar av Nets, sum dátuviðgeri, til eintýðuga eyðmerking av kundanum. Spurningur 5 Hvørja heimild hava peningastovnarnir til at krevja fólk í Føroyum at brúka hesa skipan? Svar: Peningastovnarnir hava onga heimild at krevja, at kundar teirra skulu brúka NemID, men tá ið teir onga alternativa loysn hava at bjóða kundunum, merkir tað, at kundar, ið ikki vilja brúka NemID, heldur ikki kunnu brúka netbankan, men noyðast sum í gomlum døgum inn í bankan at avgreiða síni bankaviðurskifti. Spurningur 6 Hvørja trygd kann landsstýrismaðurin veita hvørjum einstøkum borgara í Føroyum, at teirra upplýsingar eru tryggir og kunnu ikki misnýtast í hesi skipan – m.a. vísandi til dømini um vantandi trygd og atgongd hjá teldusníkum, sum alment hava verið ávíst? Svar: Landsstýrimaðurin hevur ikki møguleika at veita einstøkum borgarum ávísa KT-trygd, men kann staðfesta, at útlendski veitarin av skipanum til peningastovnarnar er undir eftirliti og fylgir altjóða trygdarstandardum.  Landsstýrismaðurin er kunnaður um, at peningastovnarnir hava sent fráboðan til Dátueftirlitið um flyting av upplýsingum til donsku fyritøkuna, ið eigur NemID. Uppgávan hjá Dátueftirlitinum er, av sínum eintingum ella eftir klagu frá skrásetta, at...

Les meira

20. mars 2015 verður ikki almennur frídagur

, March 17, 2015

20. mars 2015 verður ikki almennur frídagur

Gunvør Balle og Sirið Stenberg hava fingið svar uppá sínar fyrispurningar um at lýsa 20. mars 2015 sum almennan frídag. Spurningarnir vóru settir Bjørn Kalsø og løgmanni at svara skrivliga Svar upp á fyrispurning nr. 66/2014 eftir Tingskipanini § 52a frá Sirið Stenberg og Gunvør Balle, løgtingskvinnum. Fyrispurningur um at lýsa 20. mars 2015 sum almennan frídag hjá fólka- og miðnámsskúlum landsins, settur Bjørn kalsø, landsstýrismanni Fyrispurningurin er soljóðandi: 1. Heldur landsstýrismaðurin ikki, tað vera rætt at broyta avgerðina um, at fólkaskúlarnir skulu hava undirvísingarskyldu fríggjadagin 20.mars 2015? Svar Til 1: Tá 20. mars 2015  ikki er lýsur sum almennur frídagur, hevur Mentamálaráðið tikið avgerð um, at dagurin heldur ikki verður frídagur hjá skúlunum. Henda støða er tikin við atliti at næmingunum, soleiðis at teir næmingar, sum ikki hava møguleika at vera saman við avvarðandi  henda fyrrapart, kunna uppliva sólarmyrkingina saman við øðrum. Talan er um óvanliga hending, og í hesum sambandi stinga nógvir spurningar seg upp. Tí er  týdningarmikið, at næmingurin fær svar og er í einum tryggum umhvørvi. Hinvegin kunnu foreldur og verjar, sum ynskja og hava umstøður at verða saman við børnum sínum 20. mars, boða skúlanum frá, at teirra barn ikki kemur í skúla. Mentamálaráðið er kunnað um, at tað eru nógv foreldur, sum hava biðið barninum frí í sambandi við sólarmyrkingina. Mentamálaráðið hevur mælt skúlunum til at taka sólarmyrkingina við í undirvísingina, og hava skúlarnir tikið hesa uppgávu í stórum álvara. Í flestu skúlum verður í vikuni skipað fyri evnisdøgum um rúmdina, m.a. við atliti at fyribrigdinum sólarmyrking. Tiltøk verða fyriskipað í skúlanum,  tá sólarmyrkingin verður og í summum førum saman við kommununi á staðnum. Í fleiri førum eru foreldur og avvarðandi boðin at verða saman við næmingunum í skúlanum, tá ið sólarmyrkingin verður. Nakrar kommunur hava eisini saman við skúlunum fyriskipað størri tiltøk fyri allar borgarar í kommununi. Leggjast kann afturat, at skúlaleiðslur saman við lokalu myndugleikunum hava møguleika at leggja einstakar frídagar. Mentamálaráðið leggur seg ikki út í, nær hesir dagar verða lagdir. Mentamálaráðið er ikki vitandi um,  at skúlar hava valt 20. mars sum frídag. Vinarliga Bjørn Kalsø landsstýrismaður Svar uppá skrivligan fyrispurning nr. 67/2014 eftir § 52a í tingskipanini til Kaj Leo Holm Johannesen, løgmann, frá Gunvør Balle og Sirið Stenberg, løgtingsmonnum, um at lýsa 20. mars 2015 sum almennan frídag Fyrispurningurin var soljóðandi: 1. Ætlar løgmaður ikki at lýsa 20. mars 2015, tá ið sólarmyrking verður, sum almennan frídag? 2. Um nei, hvørjar eru grundgevingarnar fyri tí? Svar: Til sp. 1: Løgmaður fer ikki at lýsa 20. mars sum frídag. Til sp. 2: Løgmaður hevur ikki heimild at lýsa ella áseta ein frídag. Spurningurin um frídagar er eitt mál millum partarnar á arbeiðsmarknaðinum. Løgmaður fer ikki at leggja seg út í hesi viðurskifti. Viðmerkjast skal, at tað er ikki so einfalt hjá tí almenna at skipa dagin sum frídag. Tað er so, at nøkur arbeiðspláss eru av slíkum slagi, at ávíst tal av starvsfólki altíð má vera til staðar til dømis á sjúkrahúsum og á ymiskum døgnstovnum. Eisini hevði talan verið um eyka lønarútreiðlsur fyri landið, um 20. mars verður almennur frídagur. 20. mars er ein heilt serstakur dagur. Og eg skilji tí væl, at nógv ynskja at halda frí henda dagin. Eg ivist heldur ikki í, at flestu arbeiðsgevarar lata síni starvsfólk brúka ein av sínum frídøgum tann 20. mars, um...

Les meira

20. mars almennan frídag

, March 9, 2015

20. mars almennan frídag

Gunvør Balle og Sirið Stenberg hava sett ein Grein 52a spurning til Bjørn Kalsø um at lýsa 20. Mars sum almennan frídag hjá fólka- og miðnámsskúlum landsins. Fyrispurningur um at lýsa 20. mars 2015 sum almennan frídag hjá fólka- og miðnámsskúlum landsins, settur Bjørn kalsø, landsstýrismanni (at svara skrivliga eftir TS § 52a) Heldur landsstýrismaðurin ikki, tað vera rætt at broyta avgerðina um, at fólkaskúlarnir skulu hava undirvísingarskyldu fríggjadagin 20.mars 2015? Viðmerkingar: Landsstýrismaðurin í mentamálum hevur boðað alment frá, at hann ætlar ikki at lýsa fríggjadagin 20. mars 2015, tá sólarmyrkingin verður í Føroyum, sum almennan frídag í fólkaskskúlum landsins. Spurningurin er, um landsstýrismaðurin ikki eigur at endurskoða hesa avgerð. Sólarmyrking er ein so serstøk hending, sum eingin okkara, sum nú eru á lívi, fara at uppliva aftur í Føroyum. Um 8.000 ferðafólk koma til landið fyri at uppliva hetta sjáldsama fyribrigdið, og tá tykist tað heilt burturvið, at hesin dagur ikki er lýstur sum almennur frídagur fyri føroyskar skúlanæmingar. Talan kundi eisini verið um at loyva skúlunum at halda frí fyrrapartin hendan dagin. Foreldur og børn ynskja at vera saman, tá sólarmyrkingin verður, tí tað snýr seg um eitt minni fyri lívið. Í løtuni bendir alt á, at hvør einstøk kommuna, skúli og familja ætla at gera sínar egnu reglur fyri dagin. Summi foreldur fara als ikki at senda børn síni í skúla. Summir skúlar gera nógv burturúr og skipa fyri felags tiltøkum, og aðrir ætla at undirvísa sum vanligt, tí námsætlanin skal jú haldast. Nógvir skúlar og lærarar kenna seg ótryggar við at hava ábyrgd av, at børnini eru í verndarbrillum, og at tey sum heild fáa eina so minniliga og serstaka uppliving sum møguligt. Á Løgtingi, 9. mars 2015 Sirið Stenberg Gunvør...

Les meira

Svar uppá spurning um sparingar í heilsuverkinum

, February 10, 2015

Svar uppá spurning um sparingar í heilsuverkinum

Svarið ið Sirið Stenberg hevur fingið, gevur orsøk til stúran, tí í eini tíð við søguliga nógvum inntøkum verður leitað eftir sparingum á Landssjúkrahúsinum, tað sigur nakað um førda politikkin, og hvat samfelag samgongan ynskir Svar uppá fyrispurning um sparingar á Landssjúkrahúsinum frá Sirið Stenberg, løgtingskvinnu Spurningurin var soljóðandi: 1. Hvørja ávirkan fer manglandi játtanin upp á 4 milliónir í grundrakstrinum at hava fyri tænastustøðið á Landssjúkrahúsinum, og harvið á hvørji viðgerðar og røktartilboð til ber at veita? 2. Hvørjar avleiðingar hevur manglandi játtanin fyri starvsfólkini? 3. Innan hvørjar starvsbólkar eru tey uml. 25 ársverkini, sum í dag eru burtur á Landssjúkra-húsinum? 4. Hvussu merkist tað á Landssjúkrahúsinum, at tað í dag eru uml. 25 ársverk færri har enn fyri fáum árum síðan? 5. Hvussu ætlar landsstýrismaðurin í heilsumálum at loysa trupulleikan við, at Landssjúkrahúsið manglar uml. 4 milliónir í grundrakstrinum? 6. Hvussu fer manglandi játtanin at merkjast á ymisku deildunum.T.d verður hetta spjatt yvir allar deildir, ella eru tað ávísar deildir ella starvsøki, sum koma at bera sparingina, og aðrar ikki? 7. Hvussu ætlar landsstýrismaðurin at tryggja eina tilgongd av fakfólki til Landssjúkrahúsið, um játtanin er ov lág? Svar: 1. Hvørja ávirkan fer manglandi játtanin upp á 4 milliónir í grundrakstrinum at hava fyri tænastustøðið á Landssjúkrahúsinum, og harvið á hvørji viðgerðar og røktartilboð til ber at veita? Talið á 4 mió. kr. skal takast við ávísum fyrivarni, av tí at Landssjúkrahúsið nú hevur upplýst, at útlit eru fyri at stovnurin við verandi játtan skal spara enn meira. Stjórnin á Landssjúkrahúsinum er í løtuni í eini tilgongd, saman við deplunum, fyri at viðgera hvat kann gerast um verandi játtan skal haldast – hendan tilgongd er ikki heilt liðug enn. Tað koma at ganga ein til tvær vikur afturat áðrenn nøkur endalig niðurstøða fyriliggur. 2. Hvørjar avleiðingar hevur manglandi játtanin fyri starvsfólkini? Um meirjáttan ikki verður veitt, kann hetta m.a. fáa tað ávirkan, at Landssjúkrahúsið má spara uppá avloysarar, og at deildir verða stongdar longri ella lágárstíðin verður longri á ymiskum deildum. Í tílíkum førum verður neyðugt at leggja feriur soleiðis til rættis, at tær órógva virksemið á sjúkrahúsinum sum minst. 3. Innan hvørjar starvsbólkar eru tey uml. 25 ársverkini, sum í dag eru burtur á Landssjúkra¬húsinum? Landssjúkrahúsið hevur í 2010-2014 serliga spart tímar innan hesi starvsfólkaøkið: Læknaskrivarar, vaskifólk, diatistar, fysioterapeutar, køksstarvsfólk, sosialráðgevarar, summarferiu-avloysarar, sjúkrarøktarfrøðingar. Harumframt eru tímar eisini spardir innan tænastuøkið, starvsfólkaøkið, fyrisiting, v.m. Umframt hetta hevur sjúkrahúsið roynt at minka um sjúkufráveru, yvirtíð v.m. 4. Hvussu merkist tað á Landssjúkrahúsinum, at tað í dag eru uml. 25 ársverk færri har enn fyri fáum árum síðan? Í 2010-2014 hava økir sum til dømis fysioterapi, sosialráðgeving og kostráðgeving merkt at tilboðið er minkað ella er burtur á sjúkrahúsinum. Eg havi í 2014 og 2015 raðfest fáa sett í verk júst tilboð við diatistum í primera geiranum, umframt at tilboðið við endurvenjing verður uppraðfest á sjúkrahúsunum í ár. 5. Hvussu ætlar landsstýrismaðurin í heilsumálum at loysa trupulleikan við, at Landssjúkrahúsið manglar uml. 4 milliónir í grundrakstrinum? Sum áður nevnt verður tað arbeitt við málinum í løtuni. Tá málið er endaliga lýst, fari eg enn einaferð at biðja Løgtingið um játtan m.a. til grundraksturin. 6. Hvussu fer manglandi játtanin at merkjast á ymisku deildunum. T.d. verður hetta spjatt yvir allar deildir, ella eru tað ávísar deildir ella starvsøki, sum koma at...

Les meira

Spurningur um ansingarsamsýning til fólk, sum ansa fólki millum 18-67 ár heima

,

Spurningur um ansingarsamsýning til fólk, sum ansa fólki millum 18-67 ár heima

Sirið Stenberg og Eyðgunn Samuelsen hava saman sett skrivligan fyrispurning til Anniku Olsen um ansingarsamsýning til fólk, sum ansa fólki millum 18-67 ár heima Skrivligur fyrispurningur til Anniku Olsen, landsstýriskvinnu í almannamálum viðvíkjandi ansingarsamsýning til fólk, sum ansa fólki millum 18-67 ár heima 1. Hvørjar ætlanir hevur landsstýriskvinnan at skipa møguleikar, eitt nú gjøgnum forsorgar-lógina, so avvarðandi kunnu fáa møguleika at ansa fólki millum 18 og 67 heima? 2. Um ja, nær verður tað? 3. Hvørjar ætlanir hevur landsstýriskvinnan í sambandi við at seta á stovn BPA-skipan í Føroyum? 4. Um ja, nær verður tað? 5. Sambært forsorgarlógini eru ongar forðingar fyri, at avvarðandi kann vera stuðul hjá sínum egnu. Hvørjar eru orsøkirnar til, at tað ikki sýnist at bera til í dag? 6. Hvørjar eru treytirnar fyri, hvør kann virka sum stuðul? 7. Hvørji stig fer landsstýriskvinnan at taka fyri at tryggja rættindini í ST-sáttmálanum um, at borgarin fær møguleika at velja sær sín stuðul? 8. Hvussu verður við skipanini við ansingarløn, nú hon verður løgd út til kommunurnar saman við eldraøkinum? 9. Verður møguleiki at veita ansingarløn til avvarðandi at persónum millum 18 og 67 ár? Viðmerkingar Undirritaðu spyrjarar settu á tingfundi 29. januar 2014 fram munnligar spurningar um ansingarsamsýning og rættindi í hesum sambandi, tá ið fólk millum 18 og 67 ár verða ansað heima. Svarið hjá landsstýriskvinnuni tann dagin var ikki so greitt og førdi til, at undirritaðu settu skrivligan fyrispurning fyri uml. einum ári síðan. Svarið hjá landsstýriskvinnuni varð tá, at landsstýriskvinnan var sinnað at hyggja nærri at málinum og at fremja tær neyðugu broyt-ingarnar, sum skuldu til fyri at finna eina góða loysn á málinum. Víst varð á fleiri ymiskar loysnir, men ikki sagt neyvt, hvør loysn var tann rætta. Nevnt var arbeiði við at hækka røktarviðbótina sum eina loysn. Sagt varð eisini, at orsøkin til, at avvarðandi ikki blivu sett sum stuðulsfólk, var tí, at hetta kundi hava óhepnar avleiðingar, m.a. orsakað av manglandi eftirliti. Grundin fyri spurninginum tá var tann, at tað alment hevði verið víst á, at familjur, sum varða av fólki við menningartarni, høvdu rent seg í trupulleikar við at fáa ansingarløn, ella aðra kompensatión fyri at ansa sínum heima. Víst var á, at eingin heimild er í kunngerð at veita ansingarløn til fólk millum 18 og 67, og at hetta er orsøkin til, at ávísar familjur vóru í tí støðu, at tey ikki hava havt annað enn røktar-viðbót at liva av í áravís. Familjur, sum ansa sínum heima, og harvið ikki fáa verið á arbeiðsmarknaðinum, fingu sostatt onga nøktandi inntøku/eftirløn. Landsstýiskvinnan hevur heimild at gera kunngerðir og kann sostatt broyta kunngerðina. Somuleiðis kann landsstýriskvinnan koma í Løgtingi við umbøn um at útvega sær aðrar neyðugar lógarheimildir, um so er, at lógarheimildir mangla. Tí er spurningurin, hvørt landsstýriskvinnan er sinnað at gera tær broytingar, sum skulu til, og hvørji stig landsstýris-kvinnan annars metir neyðug at taka fyri henda málbólk, so vit liva upp til ST-sáttmálan um rættindini hjá fólki, sum bera brek. Grundtankin í ST sáttmálanum er, at øll menniskju – eisini fólk, ið bera brek – skulu hava rætt til sjálvi at taka avgerðir um egið lív. Grein 4, stk. b og d í ST sáttmálanum ásetir, at limalondini skulu taka burtur allar forðingar, eisini siðvenjur, sum eru viðvirkandi til at gera mismun á fólki, ið bera brek....

Les meira

Sirið spyr um avlýsingarnar hjá Smyrli

,

Sirið spyr um avlýsingarnar hjá Smyrli

Sirið Stenberg vil á tingfundinum í morgin hava at vita frá Johan Dahl, hvør er orsøkin til avlýsingarnar, sum Smyril hevur havt seinastu tíðina Munnligur fyrispurningur til Johan Dahl, landsstýrismann í vinnumálum viðvíkjandi avlýsingum hjá Smyrli Hvør er orsøkin til avlýsingarnar, sum Smyril hevur havt seinastu tíðina? Viðmerkingar Seinastu tíðina hava avlýsingar verið hjá Smyrli. Eitt er, at illveður er orsøk til avlýsingar, tað skilja øll, og er tað eina skiparans avgerð. Tað, sum hinvegin undrar, er, tá onnur skip sigla hóast veðrið, og tá ið tað verður sagt, at avlýst er vegna hvílitíð. Í fíggjarlógarviðgerðini varð annars víst á, at peningur var fingin til hvílitíð. Tað er av allarstørsta týdningi fyri fólk og vinnulív í Suðuroynni, at frammanundan avmarkaða ferðasambandið hevur størsta reglusemi. Um ikki, verður ikki liviligt í útjaðarinum. Á Løgtingi, 10. februar 2015 Sirið...

Les meira

Kristina spyr um manglandi sáttmála við kommunurnar um fígging av eldraøkinum

,

Kristina spyr um manglandi sáttmála við kommunurnar um fígging av eldraøkinum

Á tingfundinum í morgin, setur Kristina Háfoss munnligan fyrispurning til Jørgen Niclasen viðvíkjandi manglandi sáttmála við kommunurnar um fígging av eldraøkinum Munnligur fyrispurningur til Jørgen Niclasen, landsstýrismann viðvíkjandi manglandi sáttmála við kommunurnar um fígging av eldraøkinum 1. Hví er sáttmálin millum landið og kommunurnar um fígging av eldraøkinum ikki undirskrivaður enn? 2. Hvat er eftir at semjast um? 3. Væntar landsstýrismaðurin, at innihaldið í sáttmálanum verður broytt, tá umræður uppgávur ella upphædd, í mun til tað, ið varð kunngjørt í fjør? 4. Nær væntast uppgávubýtið millum landið og kommunurnar viðvíkjandi eldraøkinum og heimarøktini at verða nágreinað og greitt? 5. Kann landsstýrismaðurin tryggja, at kommunurnar ikki verða álagdar uppgávur, ið landið ikki hevur røkt, áðrenn ábyrgdin varð flutt frá landi til kommunurnar? 6. Kann landsstýrismaðurin tryggja, at um so er, at kommunurnar fáa álagt nýggjar uppgávur, í sambandi við eldraøkið ella heimarøktina, at kommunurnar fáa samsvarandi inntøkur frá landinum? 7. Nær væntast sáttmálin at verða undirskrivaður?   Viðmerkingar 1. januar 2015 valdu samgongan og landsstýrið at leggja eina grundleggjandi vælferðar-tænastu út til kommunurnar at taka sær av. Talan er um alt eldraøkið og heimatænastur til fólk í øllum aldri. Sera nógvir “leysir endar” vóru í málinum, og eru tað enn. Hetta var m.a. lýst í álitinum, tá fíggingin av eldraøkinum varð viðgjørd í Løgtinginum – sí http://www.logting.fo/files/casestate/14585/012.14%20Alit%20endurgjald%20til%20kommunur.pdf Hóast økið nú er kommunalt, og kommunurnar skulu hava góðar 400 mió. kr. í øktum útreiðslum og fleiri inntøkur frá landinum, so er sáttmáli um fígging av eldraøkinum framhaldandi ikki undirskrivaður. Tað er sjálvandi ikki nøktandi – hvørki fyri landið ella kommunurnar – at sáttmáli ikki varð undirskrivaður millum land og kommunur áðrenn 1. januar 2015, og helst áðrenn samgongan við lóg samtyktið málið í fjør. Fyri at fáa lýst málið verða hesir spurningar settir landsstýrismanninum.   Á Løgtingi, 10. februar 2015 Kristina Háfoss    ...

Les meira

Gunvør spyr um foreldramyndugleika

,

Gunvør spyr um foreldramyndugleika

Gunvør Balle fer á tingfundinum í morgin,at seta Karsten Hansen fyrispurning viðvíkjandi lóg um foreldramyndugleika Munnligur fyrispurningur til Karsten Hansen, landsstýrismann viðvíkjandi lóg um foreldramyndugleika 1. Hvat heldur landsstýrismaðurin fyrimunirnar og vansarnar vera við: a. at lata verandi lóg um foreldramyndugleika framhaldandi vera í gildi? b. at seta donsku “forældreansvarsloven” í gildi fyri Føroyar? c. at yvirtaka málsøkið familju- og arvarætt, so vit kunnu smíða okkara egnu lógir á økinum? 2. Hvussu ætlar landsstýrismaðurin at tryggja, at tað altíð er trygdin og trivnaðurin hjá barninum, sum er í hásæti og ikki rætturin hjá foreldrunum til eins nógva samveru, tá avgerð skal takast um foreldrarætt og -samveru við hjúnaskilna? Viðmerkingar: Nú landsstýrið hevur í umbúna at broyta lóg um foreldramyndugleika, hevur sjóneykan seinastu tíðina verið sett á ymisk viðurskifti í hesum sambandi, m.a. um at tryggja barninum eins góða samveru við bæði foreldrini eftir hjúnaskilnað. Og tryggja samverurætt hjá tí av foreldrunum, ið ikki hevur foreldrarættin (oftast pápin) við børnini eftir hjúnaskilnað. Ein nýggjur vinkul vísir á, at rætturin hjá børnum til tryggan uppvøkstur skal ganga fram um rættin til eins nógva samveru við bæði foreldrini. Tá ið talan er um, at annað av foreldrunum ikki er skikkað at hava samveru við børnini – t.d. orsakað av sálarligum órógvi, harðskapi, rúsevnismisnýtslu ella øðrum – kann tað vera beinleiðis skaðiligt fyri barnið, at eitt óskikkað av foreldrunum hevur ótarnaða atgongd til samveru við børn síni. Víst hevur verið á, at Føroyar verða brúktar sum friðskjól hjá hesum (oftast) mammum og børnum, ið verða noydd at flýggja undan hóttandi og skaðiligum pápum, tí sambært nýggju donsku foreldraábyrgdarlógini hava bæði foreldrini eins stóran rætt til samveru við barnið. Myndugleikarnir hyggja tí fyrst og fremst eftir, at barnið hevur eins nógva samveru við bæði foreldrini, meðan umstøðurnar hjá foreldrunum, teirra evnir at samstarva um børnini og teirra førleiki at geva barninum góða og trygga uppaling kemur í aðru røð. Um danska forældreansvarslógin verður sett í gildi fyri Føroyar, skal andin í lógini haldast, og bert smávegis praktiskar tillagingar kunnu gerast. Tey eru mong, ið mæla staðiliga frá, at sam-tykkja verandi donsku lóg í Føroyum. Um galdandi lóg um foreldramyndugleika heldur ikki er mett at vera nøktandi, kann einasta gongda leið vísa seg at vera at yvirtaka økið og smíða okkara egnu lógir á familju- og arvarættarøkinum. Tá ið ósemjur eru millum foreldrini eftir hjúnaskilnað, og myndugleikarnir eru blandaðir uppí, er tað av størsta týdningi, at myndugleikarnir seta barnið og tess trivnað í miðdepilin. Mong eru dømini um foreldur, ið liggja í innanhýsis beiskum valdsstríði um børnini. Og tann einasti tryggi taparin er barnið. Í slíkum førum skal lógin vera greitt orðað, so trivnaðurin hjá barninum er í fokus, og myndugleikin skal hava neyðuga játtan og fakligan førleika at útinna hetta í verki. Á Løgtingi, 10. februar 2015 Gunvør...

Les meira